Kor går vatnet når kanalane ligg skjulte under bakken? På Havrå arbeider Norsk institutt for kulturminneforsking, NIKU, med å kartleggje det gamle systemet av grøfter og steinlagde veiter. Arbeidet vart omtalt av instituttet i mai 2026.
Veitene hadde fleire oppgåver. Dei førte vatn vekk frå jorda for å motverke jordsig og ras, og leidde vatn inn i fjøsa slik at folk slapp å bere det frå bekken. Kunnskapen om kvar dei låg, vart tidlegare ført vidare mellom generasjonane.
No prøver forskarane varmefoto frå drone for å finne spor. Aktuelle funn blir undersøkte med georadar. Målet er kunnskap som kan brukast til framtidig reinsking og vedlikehald.
Prosjektet knyter gammalt handverk til moderne undersøkingar. Historia viser kvifor dokumentasjon er nyttig: Dei som skal ta vare på eit anlegg seinare, må vite kva som ligg under overflata.